Leksykon BHP
Kategorie potomne
Substancje chemiczne
Substancje chemiczne charakteryzują się zespołem cech – właściwości, które pozwalają odróżnić jedne od drugich. Substancje chemiczne są jednym z powszechnie występujących czynników szkodliwych w środowisku pracy. Narażenie na te czynniki występuje prawie we wszystkich gałęziach krajowej gospodarki. Jak wiele z nich występuje w Twoim środowisku pracy? Jakie stanowią zagrożenie dla człowieka? Sprawdź…
Pokaż artykuły...
Słownik pojęć
Prezentowane pojęcia w tym dziale pomoga Państwu zrozumieć, wybrane niezrozumiałe pojęcia, umożliwią równiez stworzenie wspólnej ogólnodostepnej bazy wiedzy.
Pokaż artykuły...Cyjanek potasu ( KCN ) Temperatura topnienia: 634,5 ° C Temperatura wrzenia: brak danych Gęstość w temp. 20°C: 1,55 g/cm3 Postać: ciało stałe (rozpływa się pod wpływem wilgoci) Barwa: biała Charakterystyka: Cyjanek potasu tworzy bezbarwne, higroskopijne kryształy o strukturze chlorku sodu. Słabo rozpuszcza się w metanolu, formamidzie, hydroksyloaminie i glicerynie. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie, ulegając dysocjacji na jony K+ i CN-. W obecności wody ulega częściowej hydrolizie z wydzieleniem cyjanowodoru nadającego mu charakterystyczny zapach gorzkich migdałów. Otrzymywany w reakcji cyjanowodoru z wodorotlenkiem potasu, stopienia cyjanamidku wapnia z węglem i chlorkiem potasu, działania azotu na metaliczny potas zmieszany z…
Acetylen ( C2H2 ) „Substancja skrajnie łatwo palna.” Temperatura topnienia: - 83,6 oCTemperatura wrzenia: - 81,7 oCGęstość: 1,173 g/dm3 (0,906 względem powietrza)Temperatura samozapłonu: ok. 305oC Charakterystyka: gaz bezbarwny, czysty acetylen – bezwonny, acetylen zanieczyszczony – zapach czosnku. Otrzymywany w wyniku reakcji wody z karbidem. Acetylen jest gazem palnym o wysokiej wydajności, z możliwością bardzo wielu zastosowań - prawdziwy „omnibus” w zakresie technik gazowo-tlenowych.W procesach spawania, cięcia, oczyszczania płomieniowego, natrysku i prostowania płomieniowego oraz żłobienia gazowego. Stosowany również w lampie acetylenowej do oświetlenia. Zagrożenie dla zdrowia: Acetylen jest gazem palnym, tworzy mieszaniny wybuchowe w szerokim zakresie stężeń, butle w kontakcie z ogniem mogą…
Chlor (Cl) Stan skupienia: gazowy Gęstość: 3,214 kg/m³ Temperatura topnienia: 171,6 K (-101,55 °C) Temperatura wrzenia: 239,11 K (-34,04 °C) Charakterystyka: Chlor jest żółto-zielonym gazem około dwa i pół razy cięższym od powietrza, o nieprzyjemnym, duszącym zapachu, silnie trującym. Jest silnym utleniaczem, wybielaczem i środkiem dezynfekującym. Jest składnikiem wielu powszechnie spotykanych soli oraz innych związków. Substancja niepalna. Gaz cięższy od powietrza – gromadzi się przy powierzchni i w dolnych partiach pomieszczeń. Chlor jest gazem toksycznym i silnie drażniącym. Chlor jest jednym z niebezpieczniejszych zagrożeń powszechnych, ze względu na ogromny zakres stosowania i częstotliwość jego przewożenia różnymi środkami transportu. Chlor działa…
aklimatyzacja – jest efektem procesu fizjologicznego adaptacji, który powoduje zwiększenie tolerancji osoby eksponowanej na dane środowisko w ciągu dostatecznie długiego czasu [1], audit systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy – systematyczne i niezależne badanie, mające na celu określenie, czy działania podejmowane w ramach systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy oraz osiągnięte rezultaty odpowiadają planowanym ustaleniom i czy te ustalenia zostały skutecznie wdrożone oraz czy są odpowiednie do realizacji polityki bezpieczeństwa i higieny pracy, a także do osiągnięcia celów organizacji w tym zakresie,[2] bezpieczeństwo i higiena pracy – stan warunków i organizacji pracy oraz zachowań pracowników zapewniający wymagany poziom ochrony zdrowia…
Azot ( N ) Temperatura topnienia: -209 oC, Temperatura wrzenia: -195,8 οC. Gęstości: 1,2506 g/dm3 Charakterystyka: pierwiastek chemiczny z grupy niemetali. Zawartość w górnych warstwach Ziemi wynosi 0,0019%. Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,09% objętości). Azot jest gazem dwuatomowym (atomy połączone wiązaniem potrójnym), bezbarwnym i bezwonnym. Azot otrzymuje się przez destylację frakcjonowaną ciekłego powietrza oraz spalanie metanu w powietrzu (dla celów technicznych) albo rozkład azotanu(V) amonu bądź azydku sodu (dla celów laboratoryjnych). Najbardziej rozpowszechnionym minerałem zawierającym azot jest azotan(V) sodu (tzw. saletra chilijska). Azot jest też składnikiem aminokwasów i białek. Azot jest surowcem wyjściowym do produkcji amoniaku, kwasu azotowego(V), nawozów…
Wodór (H) Gęstość: 0,08988 g/l (gaz 0oC, 1 atm) Temperatura topnienia: -259,2oC Temperatura wrzenia: - 252,2oC Charakterystyka: Pierwiastek chemiczny rozpoczynający układ okresowy. Liczba atomowa 1, masa atomowa 1,0. Znane są 2 trwałe izotopy wodoru: prot i deuter, oraz jeden promieniotwóczy: tryt. Jest bezbarwnym, bezwonnym gazem. Wodór jest najpowszechniej występującym pierwiastkiem we Wszechświecie. Występuje w gwiazdach i obłokach międzygwiazdowych. W stanie wolnym występuje w postaci gazowych cząsteczek dwuatomowych H2 tworząc wodór cząsteczkowy, na Ziemi w tej postaci występuje w górnej warstwie atmosfery (0,9%). W postaci związanej wchodzi w skład wielu związków nieorganicznych (np.: wody, kwasów, zasad, wodorotlenków) oraz związków organicznych (węglowodory…
Ołów ( Pb ) Substancja niebezpieczna w myśl dyrektywy 1999/45/EEG. Gęstość: 11,34 g/cm3 Temperatura topnienia: 327,4°C Charakterystyka: Ołów jest typowym metalem o barwie szaroniebieskiej, miękkim, plastycznym, krystalizuje w układzie regularnym. W przyrodzie ołów występuje w minerałach: galenie ołowiowej (galena), anglezycie (PbSO4), cerusycie (PbCO3), krokoicie (PbCrO4), piromorficie Pb3(PO4)2·PbCl, wulfenicie (PbMoO4) i in. Otrzymywany jest z galeny: przez prażenie powstaje tlenek PbO, poddawany następnie redukcji tlenkiem węgla(II) lub żelazem, albo przez częściowe utlenienie galeny do tlenku dalszą reakcję z tlenkiem (PbS+2PbO=3Pb+SO2). Ołów jest składnikiem stopów łożyskowych i czcionkowych oraz stopów do lutowania. Z ołowiu wykonywane są także: płyty akumulatorowe, aparatura do produkcji…
Nikiel (Ni) Stan skupienia: stały Gęstość: 8908 kg/m³ Temperatura topnienia: 1728 K (1454,85 °C) Temperatura wrzenia: 3186 K (2912,85 °C) Charakterystyka : pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Występuje w skorupie ziemskiej w ilościach ok. 80 ppm w postaci minerałów garnieryt i pentlandyt. Dzieli się je na: tlenowe, siarczkowe i arsenkowe, w zależności od składu chemicznego rudy. Nikiel metaliczny jest srebrzystobiałym, połyskującym metalem, trudno korodującym i odpornym na ścieranie. Nikiel jest metalem miękkim, dobrze kowalnym o barwie srebrzystobiałej. Nikiel tworzy związki na +1, +2, +3, stopniu utleniania. Charakteryzuje się wysoką odpornością na korozję, wodę, pary, opady atmosferyczne,…
Krzem (Si) Gęstość: 2330 kg/m³ Temperatura wrzenia: 2899,85 °C Temperatura topnienia: 1413,85 °C Stan skupienia: stały Charakterystyka : pierwiastek chemiczny, z grupy półmetali w układzie okresowym. Zawartość krzemu w zewnętrznych strefach Ziemi wynosi 26,95% wagowo. Jest drugim po tlenie najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem. Krzemionka SiO2 w różnych odmianach polimorficznych (kwarc, trydymit, krystobalit) oraz krzemiany i glinokrzemiany stanowią większość skał tworzących skorupę ziemską. Od niego pochodzi nazwa pierwszej, zewnętrznej warstwy globu SiAl. Organizm ludzki potrzebuje 20-30 mg krzemu dziennie. Większej dawki wymagają kobiety w ciąży, osoby po operacjach kostnych oraz ludzie starsi, gdyż ilość tego pierwiastka w narządach maleje z wiekiem. Występuje…
Kadm ( Cd ) Substancja niebezpieczna w myśl dyrektywy 1999/45/EEG. Masa atomowa: 112,41 g/mol Gęstość: 8,642 g/cm3 (20oC) Temperatura topnienia: 320,9oC Temperatura wrzenia: 767oC Charakterystyka: srebrnobiały, połyskujący, lekko odkształcający się metal. W powietrzu o paru dniach traci połysk. Pali się przy silnym podgrzaniu w powietrzu czerwonym płomieniem. Pierwiastek występujący w dużych ilościach w rejonie skażenia przemysłowego, w dymie papierosowym, w glebie i żywności na niej uprawianej. Dzięki swoim właściwościom fizyko-chemicznym, kadm bardzo łatwo podlega obróbce przemysłowej. Kadm stosuje się do lutowina aluminium i do produkcji ogniw wzorcowych, również jako zabezpieczenie antykorozyjne. Chlorek kadmowy wykorzystuje się jako pestycyd, do produkcji błon…
Patroni
